Τα πουλιά τραγουδούν τα κάλαντα όλο το χρόνο
Μάρως Λοΐζου – Γιώργου Σίσκου
Το βιβλίο αυτό, το τελευταίο βιβλίο της Μάρως Λοΐζου, είναι καρπός μακρών συζητήσεων, ανάμεσα στη Μάρω Λοΐζου και το Γιώργο Σίσκο, πάνω σε θέματα και προβλήματα που απασχολούσαν και τους δύο, όπως η οικολογική οπτική του κόσμου, η φύση και η ζωή κοντά της, η αξία της παράδοσης, ο σύγχρονος τρόπος ζωής και πάνω απ’ όλα η αξία της αγάπης
Το αφήγημα αυτό εκτυλίσσεται χρονικά σε δέκα περίπου, μέρες από τις παραμονές της Πρωτοχρονιάς ως τ’ Αι-Γιαννιού και λίγο μετά. Χώρος δράσης είναι το παραθαλάσσιο χωριό όπου ζούσε ο Γιάννης Τσίγκος, παππούς της Ξανθής, η οποία έφυγε από την Αθήνα και πήγε να περάσει τις διακοπές της. Ήδη από τις πρώτες παραγράφους της αφήγησης διαφαίνεται ο αυτοβιογραφικός χαρακτήρας του κειμένου στον οποίο παραπέμπουν ονόματα και ιδιότητες των μυθιστορηματικών προσώπων: Ξανθή, Γιάννης, Γιώργος Τσίγκος οδοντίατρος και πανεπιστημιακός.
Η παραμονή της ηρωΐδας Ξανθής στο χωριό του παππού της δίνει την ευκαιρία στους συγγραφείς να δώσουν στο μικρό αναγνώστη τη δυνατότητα να γνωρίσει τη ζωή και τις καθημερινές συνήθειες του χωριού και όχι μόνο τα χριστουγεννιάτικα ήθη και έθιμα.
Τόσο η ηρωΐδα όσο και ο αναγνώστης γνωρίζουν τη ζωή κοντά στη φύση με έμφαση στη ζωή των πουλιών η οποία παραπέμπει άμεσα στον τρόπο διαβίωσης των ανθρώπων. Έτσι ποικίλα θέματα, όπως το μεγάλωμα των μικρών πουλιών, η κοινωνικοποίησή τους και η πορεία τους προς την ανεξαρτητοποίησή τους, που αναφέρονται, έχουν το αντίστοιχό τους στη ζωή του παιδιού. Ακόμη αξίες και έννοιες όπως αυτές της αμοιβαίας εμπιστοσύνης ανάμεσα σε δύο όντα, της φιλίας, της αγάπης, της γονεϊκής στοργής κ.ά. προβάλλονται άμεσα και μεταφέρονται χωρίς διδακτισμούς από την κοινωνία των πουλιών στην κοινωνία των ανθρώπων επηρεάζοντας μέσα από τη μυθοπλασία, με ελκυστικό τρόπο, το παιδί – αναγνώστη. Μέσα από τη ζωή των πουλιών με φυσικότητα προσεγγίζονται οι δύο κόσμοι, ο κοινωνικός και ο φυσικός. Ο ανθρωπομορφισμός των πτηνών και ο ανιμισμός, βασικά χαρακτηριστικά των παραμυθιών εμφανίζονται και στο κείμενο αυτό και ενισχύονται με τους εγκιβωτισμούς λαϊκών παραμυθιών ή παραδόσεων. Με έντεχνο τρόπο οι συγγραφείς μεταφέρουν το παιδί από το χώρο του μύθου στη σημερινή πραγματικότητα.
Εκτός όμως από τους προβληματισμούς που γεννιούνται στη ηρωΐδα από τον τρόπο της ζωής ή από τον χαρακτήρα των πουλιών παράλληλα αποκτά αυτή γνώσεις για τα εξωτερικά τους χαρακτηριστικά, την τροφή τους, τον τρόπο ζωής τους, τα ονόματά τους επιστημονικά και λαϊκά. Θα μπορούσαμε, λοιπόν, να χαρακτηρίσουμε το βιβλίο αυτό και ως λογοτεχνικό βιβλίο γνώσεων. Είδος βιβλίου ιδιαίτερα χρήσιμο στην εκπαίδευση και στην εφαρμογή της διαθεματικής διδασκαλίας.
Εκτός όμως από τη γνωριμία του παιδιού με τα πουλιά η αφήγηση του κειμένου το εξοικειώνει και με τον τρόπο ζωής των ανθρώπων στο χωριό, με τις καθημερινές τους συνήθειες, όπως και με έθιμα που τηρούνται κατά τις γιορτές των Χριστουγέννων.
Όμως, το βιβλίο Τα πουλιά τραγουδούν τα κάλαντα όλο το χρόνο δεν έχει μόνο επικαιρικό χαρακτήρα αλλά μπορεί να συντροφεύει οποιαδήποτε στιγμή το σημερινό παιδί ανοίγοντάς του ορίζοντες σ’ ένα κόσμο που του είναι άγνωστος και γι’ αυτό ίσως πιο ελκυστικός. Το πείραμα της συν-συγγραφής του βιβλίου αυτού, πείραμα που πολύ σπάνια επιχειρείται στον ελληνικό χώρο, νομίζω πως έχει στεφθεί με μεγάλη επιτυχία.
Το βιβλίο, όμως, αυτό οφείλει πολλά και στην εικονογράφηση των τεσσάρων εικονογράφων:. Νότας Γεωργίου-Σιότροπου, Αντρέα Καράμπελα, Διατσέντας Παρίση και Βάσως Ψαράκη.
Άντα Κατσίκη-Γκίβαλου
Index, τ. 28, Φεβρουάριος 2009, σσ. 55-56.
